Nên dùng bếp từ hay bếp gas? So sánh trước khi mua

Nhiều nhà vẫn dùng bếp gas vì quen tay và ngại đổi. Nhưng khi phải thay bình gas giữa lúc đang nấu, hay lau mãi không sạch vệt dầu mỡ đọng quanh kiềng bếp, câu hỏi "có nên chuyển sang bếp từ không" lại quay lại.

Bài này so sánh thẳng hai loại theo những gì thật sự ảnh hưởng tới bữa cơm hằng ngày — kể cả phần nhược điểm của bếp từ mà người bán ít nói.

Hai loại bếp sinh nhiệt khác nhau ra sao

Bếp gas đốt nhiên liệu tạo ngọn lửa, lửa liếm quanh đáy nồi rồi truyền nhiệt vào thức ăn. Một phần nhiệt đáng kể tỏa ra không khí, đó là lý do đứng nấu bếp gas mùa hè rất nóng.

Bếp từ dùng cuộn dây tạo từ trường, từ trường làm chính đáy nồi nóng lên. Mặt kính không phải nguồn nhiệt, nó chỉ ấm lại do nồi truyền ngược xuống. Khác biệt gốc này kéo theo gần như mọi ưu và nhược điểm còn lại.

An toàn: khác biệt rõ nhất khi nhà có trẻ nhỏ

Mặt kính bếp từ không nóng trong lúc nấu. Trẻ con chạm tay vào phần mặt kính ngoài vùng nấu gần như không bị bỏng — khác hẳn bếp gas hay bếp hồng ngoại vốn nóng đỏ cả vùng.

Bếp tự ngắt khi không có nồi trên mặt bếp, khi nồi rỗng quá nhiệt, hoặc khi có vật lạ đè lên bảng điều khiển. Quan trọng hơn cả: không có khí gas trong nhà thì không có rủi ro rò rỉ, nhất là với bếp đặt trong không gian kín ít thông gió.

Đổi lại, bếp từ vẫn có cái nóng của nó: nồi vừa nhấc ra khỏi bếp thì mặt kính chỗ đó còn rất nóng trong vài phút. Nhiều người quên chi tiết này và chạm tay vào ngay sau khi tắt bếp.

Tốc độ nấu và tiền điện

Bếp từ phổ thông hiện nay công suất trên 2000 W, đun sôi 1 lít nước khoảng 4-5 phút. Nhanh hơn bếp hồng ngoại và thường nhanh hơn cả bếp gas dân dụng.

Con số công suất nhìn cao dễ khiến người ta nghĩ tốn điện. Nhưng vì nhiệt sinh thẳng ở đáy nồi, gần như không thất thoát ra không khí, thời gian nấu ngắn lại nên tổng điện năng cho một bữa ăn không nhiều như tưởng tượng.

Muốn so tiền cụ thể thì phải tính theo giá gas và giá điện bậc thang của từng nhà, không có con số chung cho mọi gia đình. Điều chắc chắn là bếp từ không lãng phí nhiệt ra ngoài như ngọn lửa gas.

Vệ sinh: chênh lệch lớn nhất về công sức

Mặt kính phẳng lì, không kiềng, không khe rãnh. Canh trào ra chỉ cần khăn ẩm lau một lượt là xong, không phải nhấc kiềng, tháo mâm chia lửa đi cọ như bếp gas.

Lưu ý duy nhất: đợi bếp nguội hẳn rồi hãy lau. Lau lúc mặt kính còn nóng vừa dễ bỏng vừa để lại vệt ố khó sạch về sau.

Chế độ nấu tự động

Phần lớn bếp từ hiện nay có sẵn chế độ theo món: luộc, chiên, xào, nấu canh, lẩu, hấp, kho. Chọn chế độ rồi bếp tự chỉnh công suất, không phải canh lửa như bếp gas.

Cái này hữu ích thật với người mới học nấu, nhưng đừng kỳ vọng quá: chế độ tự động chỉ đặt sẵn mức nhiệt, không biết nồi của bạn dày mỏng ra sao. Nấu quen rồi hầu hết mọi người quay về chỉnh tay theo mức công suất.

Nhược điểm cần biết trước khi mua

Kén nồi

Bếp từ chỉ nhận nồi có đáy nhiễm từ. Nồi nhôm, nồi thủy tinh, nồi inox 304 không lõi từ đặt lên là bếp không chạy. Đổi bếp có thể kéo theo đổi cả bộ nồi, đây là khoản phát sinh nhiều người quên tính.

Mất điện là mất bếp

Khu vực hay cúp điện thì bếp gas vẫn có lợi thế. Nhiều nhà giải quyết bằng cách giữ lại một bếp gas mini dùng khi cần, hoặc mua bếp đôi từ kết hợp hồng ngoại.

Tiếng quạt và kén nồi méo đáy

Bếp từ có quạt tản nhiệt chạy trong lúc nấu, nghe rõ tiếng ù nhẹ. Nồi đáy cong vênh tiếp xúc không đều cũng làm bếp nóng chậm và kêu lạch cạch.

Bếp đơn, bếp đôi hay bếp âm

Bếp từ đơn để bàn hợp với nhà ít người, phòng trọ, hoặc mua thêm để nấu lẩu. Giá mềm, cất gọn được, nhưng nấu mâm cơm đủ món thì phải chờ từng nồi một.

Bếp đôi là lựa chọn phổ biến nhất cho gia đình. Lưu ý một điểm ít ai để ý khi mua: nhiều bếp đôi chia tổng công suất cho hai vùng nấu, bật cả hai hết cỡ thì mỗi bên yếu đi. Xem kỹ thông số công suất từng vùng chứ đừng chỉ nhìn con số tổng.

Bếp âm lắp chìm vào mặt đá bếp, nhìn gọn và dễ lau nhất, nhưng phải khoét đá và đi điện sẵn nên chỉ hợp lúc làm bếp mới hoặc sửa bếp lớn.

Dùng bếp từ sao cho bền

Đừng kéo lê nồi trên mặt kính. Đáy nồi có cát bụi bám vào kéo qua kéo lại sẽ tạo vết xước, lâu ngày mặt kính mờ và dễ nứt khi gặp thay đổi nhiệt đột ngột.

Nấu xong đừng rút điện ngay. Quạt tản nhiệt cần chạy thêm vài phút để hạ nhiệt bo mạch — cắt điện sớm thường xuyên là cách làm hỏng bếp nhanh nhất mà không ai ngờ tới.

Mẹo hay

• Trước khi mua bếp, thử nam châm với bộ nồi đang có: hít dính đáy nồi là dùng được, không dính thì phải mua nồi mới.
• Đừng kê bếp sát tường hay lọt thỏm trong hốc tủ kín — bo mạch cần khe thoát nhiệt, bí quá bếp sẽ tự ngắt giữa chừng.
• Bếp từ 2000 W trở lên nên đi ổ cắm riêng, không dùng chung ổ với lò vi sóng hay bình nóng lạnh để tránh quá tải đường dây.
• Để điện thoại và thẻ từ (ATM, thẻ ra vào) cách xa mặt bếp lúc đang nấu, từ trường có thể làm hỏng dải từ trên thẻ.
• Vết bẩn khô đừng cạo bằng dao hay miếng cọ kim loại. Đắp khăn ẩm ấm vài phút cho mềm rồi lau, mặt kính giữ được độ nhạy cảm ứng lâu hơn.

Nói cho cùng, bếp nào cũng chỉ là công cụ. Cái quyết định bữa cơm ngon hay không vẫn nằm ở nguyên liệu — và với mâm cơm Việt thì nồi cơm là thứ được ăn nhiều nhất, ngày nào cũng ăn.

Bếp từ có ưu điểm là chỉnh nhiệt chính xác, rất hợp khi nấu cơm bằng nồi thường: sôi mạnh rồi hạ nhỏ đúng lúc, hạt cơm chín đều. Nếu đang muốn nâng chất lượng bữa cơm hằng ngày, đổi gạo thường đáng cân nhắc hơn đổi bếp — có thể tham khảo gạo ST25 Gourmet Foods để bắt đầu.